Günümüzün Türkiye’sinde borsa denilince hisse senetlerinin işlem gördüğü Borsa İstanbul akla gelmektedir. Ülkemizin önde gelen şirketlerinden borsaya kote olanların hisse senetleri burada yer alan pazarlarda işlem görmektedir. İşlemlerinizi gerçekleştirmek için planlı ve programlı olmanız önemlidir. Bu durum da borsa için kendinize göre stratejiler geliştirmeli ve piyasanın gerekliliklerini yapmalısınız.

Borsada Nasıl İşlem Yaparız?

Borsada direkt olarak bireysel ya kurumsal yatırımcılar işlem yapamıyorlar. Onların borsada alım ya da satım işlemi yapabilmeleri için bu alanda aracılık hizmeti vermek üzere SPK’dan (Sermaye Piyasası Kurulu) izin almış olan bir banka veya aracı kurumdan hizmet almaları gerekir. İşlemleriniz öncelikle sizin hizmet aldığınız aracı kuruma gelir ve piyasada anlaşılabilecek bir forma dönüştürülerek borsaya iletilir. Bunları gerçekleştirirken banka ya da aracı kurumlar tarafından size sağlanan web tabanlı ara yüzlerden giriş yaparak işlem yapacağınız ekranlara ulaşırsınız. Burada tüm hisse senetlerinin mevcut fiyatları yer alır. Bu fiyatların borsa ile eş zamanlı mı yoksa bir gecikme ile mi iletildiğini hizmet aldığınız kuruluşa sormayı unutmayın. Gecikmeli olarak gelen veriler yanlış kararlar vermenize neden olabilir.

Yatırım Yapma Türünüzü Belirleyin

Borsa işlemlerine başlamadan önce iyi bir strateji geliştirmek için karar vermeniz gereken öncelikli bir nokta mevcuttur. Bu ise borsada nasıl bir yatırımcı olacağınızdır. Kısaca borsada anlık ve kısa süreli işlemler mi yoksa uzun vadeli işlemler yapan bir yatırımcı mı olacağınıza karar vermeniz gerekir. Kısa vadeli ya da anlık işlemler yaparak borsadan para kazanmak oldukça zordur. Ancak insanlar kısa süre içerisinde çok para kazanmanın cazibesine kapılarak bu sıkıntılı yola girmektedirler. Bu tür işlemler yapan bireysel yatırımcıların büyük çoğunluğu ise ciddi zararlara uğramaktadır. Bu nedenle uzun vadeli, ciddi araştırma ve değerlendirmeler sonucunda belirlenmiş hisse senetlerine, uzun ya da orta vadede yapılan yatırımlar ciddi kazançlar getirebilir. Tabi belirli bir süre beklemek gerekir ancak borsada kazanan bir yatırımcı olmak için sabretmeyi de bilmek önemlidir.

İyi bir borsa stratejisi geliştirebilmek için onu iyi tanımalı ve buna göre hareket etmelisiniz. Bu nedenle borsada kullanılan emirleri, genel işleyişini iyice öğrenmeli ve borsada insanları zarara uğratmak için çeşitli zamanlarda uygulanmış yöntemleri de iyice tetkik etmek gerekir. Bu sayede başınıza gelebilecek talihsiz olayları engellemiş olursunuz. Aynı zamanda ilk defa borsada işlem yapmaya başlayacaksanız, hizmet alacağınız aracı kuruluştan size bir deneme hesabı açmasını talep edebilirsiniz. Bu sayede borsadaki canlı işleyişi bir deneme hesabı üzerinden gerçek para kaybetmeden pratikte görme şansınız olacaktır.

Stratejilerin yanında borsada işlem gören yatırım araçlarının da önemi ayrıdır. Bu yüzden yüksek işlem hacmine sahip olan hisse senetlerini bu bağlamda incelemekte fayda vardır. O zaman hisse senetleri hangi pazarlarda işlem görür ve hisse senetlerinin sağladığı haklar nelermiş inceleyelim.

Hisse Senetleri Hangi Pazarlarda İşlem Görür?

Ülkemizdeki tüm hisse senedi işlemleri Borsa İstanbul’da gerçekleşmektedir. Şirketlerin hisseleri buranın bünyesinde yer alan pay piyasasında işlem görür. Şirketler tarafından halka arz edilen hisse senetleri Borsa İstanbul’da işlem görebileceği gibi halka arz edilmemiş olan hisse senetleri de Borsa İstanbul dahilinde kurulmuş olan çeşitli pazarlarda işlem görebilir. Şirketler gerçekleştirecekleri halka arz işlemleri ile kendilerine bireysel ya da kurumsal yatırımcıların ortak olmasını sağlamaktadır.

Buradan sağladıkları düşük maliyetli ve uzun vadeli kaynaklar ile sermaye gereksinimlerini karşılamakta, yeni yatırımlar yapmaktadırlar. Bu sayede ülke ekonomisine de daha fazla istihdam yaratmak suretiyle ciddi katkılar sağlarlar. Halka arzlar sayesinde sermaye birikimi aynı zamanda ülkede tabana da yayılmış olur. Hisse senetleri onları çıkaran şirketlerin mevcut mali yapısı, sektörel durumları gibi kriterlere bağlı olarak, Borsa İstanbul bünyesinde bulunan pazarlarda işlem görür.

Borsa İstanbul’da Ana Pazar, Yıldız Pazar ve Gelişen İşletmeler Pazarı olmak üzere üç genel pazar bulunmaktadır. Bunların dışında yaptığı işlemler konusunda kuşkulu durumlar oluşan şirketlerin hisse senetlerinin işlem gördüğü Gözaltı Pazarı da mevcuttur. Yatırım ortaklıklarına ait olan ürünlerin işlemleri ise Kolektif Yatırım Ürünleri ve Yapılandırılmış Ürünler Pazarı adı verilen alanda gerçekleşir.

Hisse Senetlerinin Sağladığı Haklar

Hisse senetleri sahiplerine ihraç eden anonim ortalık sermayesinden temsil ettiği payı gösteren kıymetli evraklardır. Bunun dışında onlara sahip olan kişilere birçok hak da sağlamaktadır. İlk olarak şirketin elde ettiği kardan kar payı elde etme hakkı sağlar. Şirket genel kurulunda kar payı dağıtımı kararı alınınca hisse senetleri sahiplerine temettü ödemesi gerçekleşir. İkinci olarak rüçhan hakkı sağlar. Rüçhan hakkı ise şirket bedelli olara sermaye artırımına gittiğinde, mevcut hisse senedi sahiplerine yeni çıkarılacak olan hisse senetlerini satın alma konusunda öncelik verilmesidir.

Üçüncü olarak şirket tasfiye edilirse gerçekleşen tasfiye sonrasında bir bakiye kalırsa hisse senedi sahibi payı oranında bu bakiyeden de pay alır. Hisse senetleri sahipleri aynı zamanda şirketin genel kurullarına katılabilir, orada seçme ve seçilme hakkına da sahip olabilirler. Hisse senetleri sahiplerine en az bir oy hakkı sağlarlar. Bir payın oy hakkı şirket sözleşmesine ters olmamak kaydıyla artabilir. Şirketin hisse senedi sahibi olan kişilerin bilgi alması hakkı kesindir. Öyle ki bu hak şirket sözleşmesinde veya şirketçe alınacak bir karar neticesinde kısıtlanamaz ya da engellenemez.

Paylaş...Share on Facebook7Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0